Het werk van Erich Neumann
20.2
bladzijde 2 van 5
Onderscheiden routes
Om tot de vorming van een Ik te komen, moet de jongen een ander soort stap maken dan het meisje. Vanuit de symbiotische gelukzaligheid met de moeder, moet hij haar gaan herkennen als niet hetzelfde als hij. Hij ontdekt: "Dat wezen daar, dat mij omhult en voedt, is van een ander type dan ik".
Met andere woorden: in de jongen wordt een proces in gang gezet van verbreken van de eenheid en oerrelatie. Zonder dat kan hij zichzelf niet herkennen en niet komen tot mannelijk functioneren.
Door principes te hanteren als afscheiding, zich tegenover de dingen op te stellen en het op-zichzelf-staan, definieert het mannelijk Ik zich en vormt het zichzelf. Zo wordt in de mannelijke pool van de ziel een basis gelegd voor een tendens tot afscheiding. Tegelijkertijd is daarin voor het mannelijk Ik de basis gelegd voor een primair Ik-besef.
Dit leidt tot een verhoogde vastheid van het mannelijk Ik. Het gaat daarmee een belangrijke functie vervullen in het proces van de mannelijke en vrouwelijke wisselwerking.
Het mannelijk functioneren
De geslachtsdaad van de volwassen man is een individueel ondernomen actie, gericht op een niet-Ik, waarvoor het zich-tegenoverstellende van het Ik een basisvoorwaarde is.
Tegelijkertijd is isolatie van het mannelijk element, evenals vervreemding, een van de verschijnselen die (gaande dit proces) in sociale zin optreden.
Psychische castratie
Lukt het de jongen niet zich ten opzichte van de moeder te differentiëren, dus zijn Ik te definiëren ten opzichte van een niet-Ik, dan leidt dit, naast verschillende vormen van impotentie tot wat genoemd wordt psychische castratie, tot sociaal en maatschappelijk insufficiënt gedrag, aldus Neumann.
Er treedt vervreemding op van de creatieve impuls die (op alle gebieden) steeds verbonden is met de manifestatie, of zo men wil, de rotatie van het Ik. Bij psychische castratie is er geen spankracht in de persoonlijkheid (zoals er bij lichamelijke castratie geen spankracht in de stof plaatsvindt). Er is geen kracht om uit de eigen clan te treden en zich daarbuiten te handhaven. Men blijft onzelf-stand-ig. De man blijft afhankelijk van de spiegel van zijn moeder, of omgeving.
Psychische castratie, een niet-roteren van het Ik, brengt zo een bestaan als satelliet (16.2) met zich mee.
Vervreemding
Het mannelijk Ik begint zijn zelfdefinitie door middel van afscheiding en ontkenning. Aanvankelijk vervreemdt hij hierdoor ook van zichzelf, van het leven. Pas veel later kan hij het eigene gaan herkennen en daarachter gaan staan. Dit leidt dan tot verdere ontplooiing van het individuele.
In jongens werkt dit proces van losmaken stap voor stap uit en vaak wordt het in verschillende levensfasen nog eens op een diepere laag overgedaan.
literatuurlijst, onderwerpen per pagina, woordenlijst, afbeeldingen,